Je huis reinigen met salie en kruiden.

Wat is de betekenis van smudgen?

Rook door een huis dragen is een van de meest gedeelde gebaren ter wereld. In het Engels heet het smudging, bij ons smudgen: een woord uit de rookceremonies van inheemse naties van Noord-Amerika, waar witte salie, veenreukgras (sweetgrass) en ceder de voorouders uitnodigen. In Mexico en de Andes sahumar men het huis met copal, palo santo en pericón. In Brazilië put de defumação uit meerdere bronnen: de wierook van de kerk, de rook van de inheemse volken, de terreiros van de umbanda, waar ze de ceremonies opent. In de Alpen en in Beieren berookt men huis en stal in de twaalf winternachten, de Rauhnächte. In Zuid-Afrika verbranden de sangoma imphepho om de amadlozi te roepen, de voorouders.

Elke traditie zegt in haar eigen woorden wat de rook doet: zegenen, beschermen, wegnemen wat zwaar weegt.

Welke kruiden om je huis te reinigen?

De kruiden die wij hebben, en wat elk ervan in de rook brengt:

• Witte salie, Salvia apiana, de salie van de smudge stick. Ze komt uit Californië, waar ze heilig is voor inheemse naties en waar de wilde pluk voor de handel haar uitput. De onze groeit in de uitlopers van de Himalaya, bij Rishikesh.
• Palo santo, Bursera graveolens, het heilige hout uit de droge bossen van Ecuador, gecertificeerde oogst. Een staafje dat je zo aansteekt; de rook ruikt naar hout en citroen. In ons Huis zeggen we dat het elke ruimte, elk moment, elk wezen heiligt, en licht en warmte brengt in een oogwenk.
• Imphepho, Helichrysum odoratissimum, een strobloem uit Zuid-Afrika, verbrand als smudge-wierook om een ceremoniële ruimte te openen. De sangoma verbranden haar om de voorouders te roepen.
• Mexicaanse dragon „Yauhtli”, Tagetes lucida, in het wild geplukt bij Puebla. In Mexico brandt men hem nog op het huisaltaar, en op de vooravond van Sint-Michiel hangt men er kruisjes van aan de deuren. De rook ruikt naar anijs.
• Bijvoet, Artemisia vulgaris, van China tot de Kelten een kruid van bescherming; in Frankrijk het kruid van Sint-Jan.
• Lavendel, Lavandula angustifolia, de plant van de kloostertuinen: licht gebrand geeft ze een zachte rook.
• Roos: gedroogde blaadjes, met de andere kruiden over het kooltje gestrooid.
• Agua de Florida, het water van de limpia, in 1808 in New York geboren. Het wordt nooit gebrand: je versproeit het, of je neemt een paar druppels in je handen, ademt diep in en strijkt het om je heen. In ons Huis is het „het water dat wakker maakt”: het reinigt het veld in een oogwenk en opent de ruimte.

Meer over twee van deze kruiden: imphepho, de telefoon naar de geesten en bijvoet, het oudste van de kruiden.

Je huis reinigen met salie, stap voor stap

Zet een raam op een kier en steek de punt van het staafje aan, of een wierookkooltje in een hittebestendig schaaltje. Blaas de vlam uit en laat de gloed roken. Loop door elke kamer, van de hoeken naar de deur, met een schaaltje eronder voor de as. Losse kruiden gaan een snufje tegelijk op het kooltje. Druk de gloed aan het eind in zand of aarde tot hij koud is, en lucht het huis.

Wat zeg je als je je huis reinigt?

Thuis zeggen velen gewoon, zachtjes en kamer na kamer, wat ze de plek toewensen: dank voor wat ze heeft beschut, een wens voor wie er woont.

Wanneer reinig je je huis?

Bij de intrek in een nieuw huis, bij de wisseling van de seizoenen, na een zware tijd, bij de jaarwisseling. In de Alpen zijn het de twaalf nachten tussen Kerstmis en Driekoningen; in Mexico de vooravond van Sint-Michiel; in de Andes augustus, de maand van de Pachamama.

Is het veilig om je huis te reinigen met salie?

Rook prikkelt de luchtwegen. Een raam open tijdens het smudgen, daarna een lange tocht. Geen rook in de kamer van een baby of een jong kind; dieren gaan de kamer uit, vogels vooral. Bij astma of een allergie voor composieten (bijvoet, imphepho) zie je ervan af of smudge je buiten. De gloed blijft bewaakt tot hij uit is, ver van gordijnen.